Een van de weinige Vikingzwaarden die in Nederland gevonden zijn, wordt vanaf vandaag in het Stadsmuseum Doetinchem tentoongesteld. De sabel dateert uit 855 na Christus en werd halverwege de vorige eeuw in de Oude IJssel gevonden.

Volgens museumdirecteur Isabelle Bisseling zijn er in de wereld veel Vikingzwaarden gevonden, maar niet in Nederland. Hier zijn er slechts een paar ontdekt. Het Rijksmuseum van Oudheden (RMO) in Leiden heeft een zwaard uit 1050-1150 in de collectie.

Rivierbeddingen

Vikingzwaarden worden in Nederland een enkele keer gevonden in rivierbeddingen in de buurt van voormalige Vikingnederzettingen, zoals Dorestad (het huidige Wijk bij Duurstede).

Het exemplaar van het Stadsmuseum werd in de jaren 50 bij Doetinchem gevonden. Werklieden ontdekte het per toeval op de bodem van de Oude IJssel tijdens baggerwerkzaamheden. Het zwaard verdween daarna in het archief van het Stadsmuseum waar het in 2024 weer tevoorschijn kwam.

Roestvorming

Experts bestudeerden het Vikingszwaard en constateerden roestwerking. Om verdere roestvorming tegen te gaan, ging de sabel meer dan acht maanden in een soort van ontzoutingsbad. Het proces zorgde ervoor dat de messing details op het handvat beter zichtbaar zijn geworden.

Bisseling vertelt aan Omroep Gelderland dat het zwaard het kostbaarste bezit van een Viking was. "Het was niet zomaar een object maar het was een vriend. Het had vaak een naam. Soms staat dat erin gegrafeerd, maar bij die van ons niet. Dat vinden we heel jammer maar het biedt ook mogelijkheden."

Bezoekers mogen daarom meedenken met het geven van een naam aan het zwaard.

De museumdirecteur zegt blij te zijn met dit stuk: "Deze is zo fraai, zo intact, zo mooi gedetailleerd. Het is gewoon bewijs van Vikingen die op bezoek zijn geweest in de Achterhoek. Dat is fantastisch!"

Burgemeester Halsema van Amsterdam noemt het "asociaal" wat er is gebeurd in Amsterdam-Osdorp. Halsema bezocht de plek waar gisternacht een zware explosie was. "Zo misdadig. Als het midden op de dag was gebeurd dan was het nog veel erger geweest", zegt ze tegen de NOS.

Vanmiddag maakte de politie bekend dat in verband met het onderzoek drie mensen zijn aangehouden. Er is niets over hun identiteit bekendgemaakt. Gisteren meldde de politie alleen dat er meerdere mensen waren opgepakt, maar toen werd nog niet gezegd om hoeveel personen het ging. Ook zei de politie dat er auto's in beslag waren genomen.

De forensische opsporing is vanochtend begonnen met onderzoek in en rond het zwaar beschadigde bijgebouw. Volgens de politie gaat het om sporenonderzoek, maar ook om het zoeken naar aanwijzingen over de toedracht van de explosie.

Halsema zegt dat alle scenario's rond de toedracht nog worden onderzocht, maar ze vermoedt dat sprake is van strafbare feiten. "We houden er wel ernstig rekening mee dat dit ook een plaats delict is."

Praten met de politie

Buurtbewoners zeiden tegen Het Parool dat een groep tieners en twintigers in een kelderbox bezig was met het inpakken van explosieven. Die zouden bedoeld zijn om een plofkraak in Duitsland mee te plegen.

"We proberen greep te krijgen op degenen die de explosieven maken en ze plaatsen", zegt Halsema, "maar als ze verspreid in kelderboxen zitten, is dat heel moeilijk te vinden. Dan ben je afhankelijk van meldingen." Ze noemt de voorbereidingen op plofkraken in woonwijken een "gigantisch" probleem."

Omdat het erop lijkt dat buurtbewoners wisten dat er explosieven gemaakt werden in de wijk, is volgens Halsema de vraag of dat bekend was bij de politie. "Dat moet ook deel van het politieonderzoek zijn. Is dit ooit gemeld? Want het kan dat bewoners er met elkaar over hebben gepraat, maar niet met de politie."

Bewoners van het flatgebouw in Amsterdam-Osdorp kunnen voorlopig nog niet terug naar hun woning na de zware explosie van donderdag- op vrijdagnacht. In het gebied wordt nog volop samengewerkt door verschillende hulpdiensten.

Of bewoners vandaag kunnen terugkeren naar huis is nog onduidelijk, zegt een woordvoerder van de veiligheidsregio. "Er wordt in ieder geval keihard gewerkt om bewoners zo snel mogelijk terug te laten keren. Maar het is echt afhankelijk van hoe snel het allemaal gaat."

In de flat zelf wordt ondertussen gewerkt aan het herstel van voorzieningen. Zo worden deuren gerepareerd, glas vervangen en wordt gekeken naar de liften en de stroomvoorziening. "Zodat mensen weer veilig en fijn terug naar hun huis kunnen", aldus de woordvoerder.

Geen mensen onder puin

De werkzaamheden vinden plaats onder toezicht en met beschermende uitrusting, vanwege de instabiele situatie in en rond het gebouw.

Vanochtend is ook gestart met het ruimen van het puin bij het bijgebouw. Daarbij wordt gekeken naar leidingen en bekabeling in de grond. Netbeheerder Liander is aanwezig om dit te controleren, samen met een graafmachine die helpt bij de werkzaamheden.

Gisteravond werd al vastgesteld dat er geen mensen meer onder het puin liggen.

Opvang in buurtcentrum

De flat naast het getroffen bijgebouw heeft geen structurele schade, maar wel schade aan onder meer toegangsdeuren en voordeuren die door de brandweer zijn opengebroken. Die moeten nog worden hersteld, laat woningcorporatie Stadgenoot weten.

De ongeveer 400 geëvacueerde bewoners hebben de nacht doorgebracht in hotels en worden nu opgevangen in een buurtcentrum in de wijk.

In Almere is bij een aanrijding tussen een auto en een elektrische step gisteren een jongen van 14 omgekomen. Dat bevestigt de politie na berichtgeving van Omroep Flevoland.

Volgens een woordvoerder reed de jongen op zijn eigen e-step toen hij rond 21.10 uur op de kruising van de J.H. van 't Hofflaan en de Marie Curielaan in de wijk Nobelhorst werd aangereden door een personenauto.

Hij werd zwaargewond naar het ziekenhuis overgebracht, waar hij later op de avond kwam te overlijden.

Hoe het ongeluk kon gebeuren, is nog onduidelijk. De politie doet daar onderzoek naar.

Minderjarige

In Nederland moeten gebruikers van een e-step 16 jaar of ouder zijn. Volgens de woordvoerder van de politie maken de technische staat van de step (of hij opgevoerd was of niet), de voorrangsregels op de kruising en het gedrag en de snelheid van de automobilist onderdeel uit van het onderzoek.

Ook het feit dat het slachtoffer minderjarig was, wordt volgens de woordvoerder meegenomen in het onderzoek. De bestuurder van de auto raakte niet gewond, aldus de woordvoerder. De automobilist werd na het ongeluk verhoord, maar niet aangehouden.

In net iets meer dan 24 uur tijd is 123.988 euro ingezameld om de families en de basisschool te ondersteunen die getroffen zijn door het fatale verkeersongeluk in Zeeuws-Vlaanderen, afgelopen donderdag. Daarbij kwamen drie kinderen en een volwassene om het leven.

"Het doel was 15.000 euro en dit is inmiddels met ruim 100.000 euro overtroffen", schrijft de initiatiefnemer van de inzamelingsactie op de website. "We zijn tot de conclusie gekomen dat we nu echt meer dan genoeg hebben opgehaald om basisschool De Warande, en iedereen die getroffen is door deze tragedie, bij te staan."

De actie werd niet lang na het ongeluk donderdag opgestart door Ray Goossen, zelf vader van een kind dat op basisschool De Warande in Axel zit, meldt Omroep Zeeland. "Als betrokken ouder zie ik het verdriet van onze kinderen van dichtbij. We willen niet machteloos toekijken". aldus Goossen. Met het ingezamelde geld wil hij de families van de vier dodelijke slachtoffers "financieel ondersteunen bij de kosten van de begrafenissen en de loodzware tijd die voor hen ligt".

Groep 8

Bij het verkeersongeluk donderdagmiddag op de N290 tussen Vogelwaarde en Terhole kwamen drie kinderen uit groep 8 en de directeur van de basisschool De Warande om het leven. Drie kinderen raakten zwaargewond.

Over de toedracht van het ongeluk bestaat nog onduidelijkheid. Vermoedelijk is een automobilist in een flauwe bocht van de weg geraakt en op het fietspad ingereden op de groep van 14 schoolkinderen die daar op het fietspad fietste. De directeur van de school was een van de twee volwassenen die de groep kinderen begeleidde op schoolkamp.

De 19-jarige automobilist is opgepakt en zit nog vast.

Nachtmerrie

In zijn wekelijkse persconferentie stond premier Jetten gisteravond stil bij het ongeluk. Hij begon met te vertellen dat een schoolkamp een mooie afsluiting hoort te zijn van de basisschooltijd, maar in dit geval eindigde in een nachtmerrie. "Mijn gedachten zijn net als van vele Nederlanders, vooral bij de schoolklas, bij hun begeleiders, bij hun vrienden en familie", aldus de premier.

De duizenden deelnemers van de Ride for the Roses, een driedaagse fietstocht om geld in te zamelen voor kankeronderzoek, hebben vanochtend in Goes een minuut stilte gehouden om de slachtoffers van het ongeluk te herdenken.,

De PKN-kerk in Axel is vandaag net als gisteren open voor iedereen die wil binnenlopen voor een gebed, een praatje of om een kaarsje aan te steken.

Uren na de deadline en een dag voor de tachtigste verjaardag van de Amerikaanse president Trump is zijn naam verwijderd van het prestigieuze Kennedy Center in Washington D.C.. De rechtbank in de Amerikaanse hoofdstad bepaalde eind mei dat de naam onrechtmatig op het gebouw was gezet en dat de letters moesten worden weggehaald.

De rechter concludeerde dat het bestuur van het centrum de wet had overtreden door Trumps naam toe te voegen. Daarnaast moesten referenties aan het "Trump Kennedy Center", zoals in brochures werd vermeld, binnen twee weken verdwenen zijn.

Op 5 juni droeg het culturele centrum het personeel op om de naam van de Amerikaanse president uit hun digitale handtekening te verwijderen en voor 12 juni zijn naam weg te halen van de gevel van het gebouw.

Het John F. Kennedy Memorial Center for Performing Arts, zoals het centrum eigenlijk heet, werd in 1964 zo genoemd ter nagedachtenis aan de president die een jaar eerder was doodgeschoten. Leden van het Congres lieten toen vastleggen dat het monument specifiek was bedoeld voor John F. Kennedy. Als de naam zou worden gewijzigd, moest de wet worden aangepast.

Omstreden hernoeming

Toch liet het centrum eind december de naam van president Trump aan de voorkant van het gebouw installeren, nadat hij meermaals had gezegd dat hij zijn naam daar graag zou zien. Het Witte Huis zei dat Trump "heel veel werk heeft verzet om het gebouw te redden, niet alleen wat betreft wederopbouw, maar ook op het vlak van financiën en reputatie." Eerder dat jaar had Trump al leden van de raad van toezicht ontslagen, waarna hijzelf voorzitter werd. Zijn bondgenoot Richard Grenell werd benoemd tot president van het centrum.

De nieuwe raad van toezicht had volgens het Witte Huis unaniem ingestemd met de naamswijziging, maar Democraat Joyce Beatty zei dat ze haar protest tegen het besluit niet kon laten horen omdat haar microfoon werd gedempt op het moment dat erover gestemd werd.

Dat Trump ondanks deze wet zijn eigen naam liet toevoegen, waardoor het 'The Donald J. Trump and The John F. Kennedy Memorial Center for the Performing Arts' ging heten, leidde tot een storm van kritiek. Zo was een nicht van de doodgeschoten JFK ziedend over het plaatsen van de naam van de huidige Amerikaanse president. Ze zei dat ze, als Trumps termijn erop zit, zelf met een pikhouweel de letters van het gebouw zou verwijderen.

Dat zal ze dus niet hoeven doen. Rond half 2 's nachts begonnen medewerkers van het centrum met het verwijderen van de letters. Op beelden is te zien dat toeschouwers tijdens de klus bij het culturele centrum aanwezig waren met protestborden, met daarop teksten als "Je bent geen JFK" en "JFK, niet DJT".

Het verwijderen van de letters duurde ongeveer een halfuur.

In de schaduw van de voetbalgrootmachten op het WK vallen vier landen op die er debuteren: Kaapverdië, Jordanië, Oezbekistan en Curaçao. Onder leiding van Dick Advocaat neemt 'The Blue Wave' als eerste van hen het morgen om 19.00 uur op tegen Duitsland.

Daarnaast keren enkele landen terug die tientallen jaren afwezig waren, zoals Irak, dat in 1986 zijn laatste WK speelde, en Haïti en de Democratische Republiek Congo, die meer dan vijftig jaar afwezig waren op het toernooi.

Haïti - Les Grenadiers

De Haïtiaanse ploeg, 'Les Grenadiers' (de granaatwerpers), speelde voor het laatst op een WK voetbal in 1974. Door onrust in het land werkte Haïti alle kwalificatiewedstrijden af op Curaçao. De Haïtianen gelden als underdog in een zware groep met vijfvoudig wereldkampioen Brazilië, Marokko en Schotland.

Voor Haïtiaanse fans die hun team in de VS willen aanmoedigen, is dat praktisch onmogelijk gemaakt. Ze moeten een visumdeposito van 15.000 dollar betalen om het land binnen te komen, terwijl het Caribische eiland het armste land van het westelijk halfrond is. Maar het WK leeft wel onder de honderdduizenden mensen met Haïtiaanse wortels in de VS en de Franstalige provincie Québec in Canada. "Haïti op het WK zien, is al een overwinning op zich", zegt een Haïtiaanse sportanalist.

Het Caribische eiland gaat gebukt onder een humanitaire crisis en bendegeweld. "Wij zijn voor niemand bang", zegt Duckens Nazon, de in Frankrijk geboren topscorer van het Haïtiaanse team. "Wij zijn nederig, maar ook trots, omdat we Haïtianen zijn."

Curaçao - The Blue Wave

Het Caribische eiland, een zelfstandig land binnen het Koninkrijk der Nederlanden, is met 156.000 inwoners het kleinste land ooit op een WK. En Dick Advocaat is met zijn 78 jaar de oudste WK-bondscoach ooit. "Het is wel het gekste dat ik ooit als trainer heb bereikt", zei Advocaat over de WK-plaatsing.

Ook voor de Curaçaoënaars is de deelname aan het WK bij voorbaat al een overwinning. Hun deelname draait om veel meer dan voetbal; het is een nationaal feest waarbij het hele eiland blauw kleurt.

Hoewel 25 van de 26 spelers van Curaçao in Nederland zijn geboren, wordt de WK-koorts op Curaçao anders beleefd dan in Nederland. Waar in het land van ruim 18 miljoen bondscoaches veel wordt gepraat over opstellingen, selecties en tactiek, draait het op Curaçao vooral om het gezamenlijke succes. "Iedereen samen. Dat is belangrijk", zegt een vrouw op het eiland. "Heel veel mensen wisten niets van Curaçao, nu weten ze dat wel", zegt een ander.

Dit is hoe Curaçao zich plaatste voor het WK:

Kaapverdië - De Blauwe Haaien

Het nationale elftal van Kaapverdië telt zes spelers die in Rotterdam zijn geboren, de stad met een van de grootste Kaapverdische gemeenschappen van Europa. Met 600.000 inwoners behoort de eilandengroep ten westen van Afrika tot een van de kleinste landen op het WK. Ook de Kaapverdianen in Nederland zijn er enorm blij mee dat hun team voor het eerst op het WK is vertegenwoordigd.

"Jullie begrijpen niet van hoe ver we zijn gekomen. Ik moest vroeger altijd uitleggen waar Kaapverdië ligt", zei een supporter in de kantine van FC Maense in Rotterdam na de winnende kwalificatiewedstrijd. "Ik heb hier zo lang op gewacht", zegt een ander.

Voor de broers Laros en Deroy Duarte, die in Rotterdam zijn opgegroeid en voor Kaapverdië uitkomen, is een WK samen een jongensdroom die uitkomt.

Democratische Republiek Congo - Les Léopards

De laatste keer dat 'Les Léopards' (de luipaarden) uit de Democratische Republiek Congo zich plaatsten, was in 1974, toen het land nog Zaïre heette.

Het is ook een beladen WK: momenteel woedt in het land een grote ebola-uitbraak die volgens de WHO al aan minstens 136 mensen het leven heeft gekost. In het oosten van Congo is het al jarenlang onrustig door gewapende conflicten en de aanwezigheid van rebellengroepen.

Volgens bondscoach Sébastien Desabre zijn de spelers allemaal geraakt door wat er in het oosten van het land gebeurt. Door de ebola-uitbraak was zijn ploeg genoodzaakt om het trainingskamp van Kinshasa naar België te verplaatsen. De Congolezen kennen een enorme diaspora en winst van het voetbalteam leidt geregeld tot uitbundige straatfeesten en luid getoeter, bijvoorbeeld in Parijs.

Oezbekistan - De Witte Wolven

Voor Oezbekistan is het WK een gebeurtenis van de eerste orde. President Mirziyoyev was er zelf bij toen het Oezbeekse team in mei werd uitgezwaaid in het stadion in de hoofdstad Tasjkent. Hij was vol lof over de 'Witte Wolven', die hij "helden van onze tijd" noemde. Hij zei dat het team "een nieuwe pagina in de geschiedenis van het land heeft geopend".

In het Centraal-Aziatische land, dat tot 1991 bij de Sovjet-Unie hoorde, is voetbal enorm populair. De afgelopen jaren is er flink geïnvesteerd in voetballocaties en talent. Een gloednieuw voetbalstadion in de hoofdstad, ter waarde van 100 miljoen euro en met 55.000 zitplaatsen, zal naar verwachting volgend jaar worden geopend.

Irak - De Leeuwen van Mesopotamië

Het is veertig jaar geleden dat Irak voor het laatst meedeed aan een WK: in 1986 in Mexico. De 'Leeuwen van Mesopotamië', de bijnaam die de moderne sport in Irak verbindt met het verleden van het land, waren dit keer het 48e en laatste team dat zich plaatste.

De Nederlandse René Meulensteen is assistent-bondscoach van het team. "Het land heeft 48 miljoen inwoners en die zijn helemaal voetbalgek", is zijn ervaring. "Ze wachten al zo lang om weer naar een WK te kunnen. Het geeft zo veel hoop, energie en trots aan die mensen."

In de groepsfase treft ook Irak zware tegenstanders: Frankrijk, Senegal en Noorwegen. "Je moet realistisch zijn, het zou fantastisch zijn als we kunnen scoren, als we er een gelijkspelletje uit kunnen halen", zegt Meulensteen.

Voor de kust van de Australische stad Sydney is een 35-jarige vrouw zwaargewond geraakt bij een haaiaanval. Dat gebeurde bij het populaire Coogee Beach. Het strand en de naburige stranden, zoals Bondi, Bronte, Clovelly en Tamarama Beach zijn door de autoriteiten voor de komende 24 uur gesloten.

Zaterdagochtend rond 11.00 uur lokale tijd werden de hulpdiensten ingeschakeld nadat de vrouw zo'n dertig meter uit de kust door een grote haai was aangevallen. Het slachtoffer liep zwaar letsel op aan haar arm en been, en is nog in levensgevaar.

Nicola Logan was getuige van de aanval. Ze vertelde persbureau Reuters dat ze een "enorme plas bloed" in het water zag, voordat een reddingszwemmer het slachtoffer op een reddingsplank naar de kant bracht, geholpen door andere aanwezigen. De dertiger is volgens de reddingsbrigade "half bij bewustzijn en ademend" met een helikopter naar het ziekenhuis overgebracht.

Een verslaggever van de Australische omroep ABC News was met haar kind aan het wandelen over Coogee Beach. Ze zei dat het een mooie, heldere winterdag was. "Veel mensen waren aan het zwemmen toen we plotseling een ijzingwekkende schreeuw op het strand hoorden", aldus de journaliste. Daarna klonk er een haaienalarm.

Troebel water

Er zijn onlangs verschillende dodelijke haaienaanvallen geweest in Australië. In januari werden tientallen stranden langs de oostkust van het land gesloten, waaronder stranden in Sydney, na vier haaienaanvallen in twee dagen tijd. Daarbij overleed een 12-jarige jongen, dagen nadat hij was aangevallen door een stierhaai.

De aanvallen volgden op hevige regenval, die het water troebel maakte. Dat trekt haaien aan, omdat troebel water het voor haaien makkelijker maakt om onopgemerkt hun prooi aan te vallen.

Een andere factor is dat bij hevige regenval overtollig rioolwater in de haven wordt geloosd, zei een universitair hoofddocent aan de Universiteit van Sydney destijds tegen ABC. Aasvissen komen op de uitwerpselen af en dat trekt weer haaien aan die op de vissen jagen.

De meeste haaienaanvallen in Australië vinden plaats langs de oost- en zuidoostkust van het land. Volgens het Australian Institute of Health and Welfare gaat het gemiddeld om zo'n twintig haai-incidenten per jaar. Sinds 2000 gaan er gemiddeld twee tot drie mensen per jaar dood door haaienaanvallen in Australië.

Big Three

Dit jaar ligt het aantal dodelijke slachtoffers al aanzienlijk hoger. Afgelopen zaterdag doodde een witte haai van 4,5 meter een 35-jarige man toen hij met zijn gezin aan het speervissen was bij Michaelmas Island, nabij de havenstad Albany in de staat West-Australië.

En vorige maand werden nog twee speervisduikers gedood bij andere haaienaanvallen in het land. Eén man was aan het vissen met zijn vrienden bij het Great Barrier Reef toen hij werd aangevallen door een stierhaai, het andere slachtoffer was aan het speervissen voor de kust van Perth.

Drie haaiensoorten die in Australië voorkomen zijn bijzonder gevaarlijk voor de mens: de tijgerhaai, de stierhaai en de grote witte haai, samen bekend als de Big Three.

De Amerikaanse regering heeft AI-bedrijf Anthropic opgedragen de meest geavanceerde AI-modellen van het bedrijf voor buitenlanders te blokkeren. Het betekent dat niet-Amerikaanse overheden, bedrijven en individuen geen gebruik meer mogen maken van zogenoemde super-AI's van Anthropic, zoals Mythos.

De regering-Trump heeft met het besluit technologie verboden voor iedereen buiten de VS en maakt geen onderscheid tussen bondgenoten en mogendheden die het als vijand beschouwt.

Om aan de blokkade te voldoen, heeft het bedrijf naar eigen zeggen de AI-modellen niet alleen voor buitenlanders, maar voor alle gebruikers moeten afsluiten, zegt oprichter Dario Amodei van Antropic. De AI-modellen Fable 5 en Mythos 5 zijn sinds gisteravond niet meer beschikbaar. Andere AI-modellen van het bedrijf, zijn wel te gebruiken.

De Amerikaanse regering zou een tip hebben gekregen dat de voorzorgsmaatregelen van Anthropics AI-modellen te omzeilen zijn. De VS vindt het krachtige AI-model belangrijk voor de nationale veiligheid en wil niet dat het in handen komt van buitenlandse mogendheden.

Het AI-model Mythos van Anthropic wordt gezien als 'superhacker'. Het kan bijvoorbeeld worden ingezet voor massa-surveillance en zou ook grootschalige cyberaanvallen kunnen uitvoeren. Gevreesd wordt dat kwaadwillenden het model misbruiken om overheidsinstellingen te hacken.

NOS Op 3 maakte in april deze video over deze super-AI:

De blokkade van de AI-modellen is een nieuw hoofdstuk in het conflict tussen Anthropic en de Amerikaanse regering, schrijft de Amerikaanse nieuwssite Axios. Anthopic heeft al langer een stroeve relatie met de regering-Trump. Dit jaar raakten het Amerikaanse defensieministerie en Anthropic met elkaar in de clinch omdat ze het niet eens waren over hoe je AI mag inzetten voor militaire doeleinden. Het bedrijf wil bijvoorbeeld niet dat er met AI-modellen van Anthropic autonome wapensystemen gemaakt worden, maar defensieminister Hegseth wil geen beperkingen op het gebruik.

Omdat Anthropic niet aan de eisen van de regering wilde voldoen, probeerde het Amerikaanse ministerie van Defensie het bedrijf op een lijst te zetten waardoor de producten niet meer gebruikt zouden mogen worden door het leger van de VS. Een rechter oordeelde in maart dat de regering de banden voorlopig niet mocht verbreken.

Een overheidsfunctionaris zegt tegen nieuwssite Axios dat een ander bedrijf het ministerie van Handel zou hebben verteld dat de voorzorgsmaatregelen van het AI-model Mythos te omzeilen zijn, waardoor het kan worden ingezet voor doelen die niet publiek beschikbaar zouden moeten zijn. Toen Anthropic vervolgens weigerde om de lancering van nieuwe modellen uit te stellen, heeft de Amerikaanse minister van Handel Lutnick gisteren een brief gestuurd naar de CEO van Anthropic. Daarin staat dat de AI-modellen Mythos 5 en Fable 5 beperkingen krijgen opgelegd voor de export naar locaties buiten de VS en voor buitenlanders in de VS.

'Misverstand'

Anthropic reageert in een verklaring verbolgen op de beperking die het Amerikaanse handelsministerie heeft opgelegd. Volgens het bedrijf zijn de risico's van een mogelijk lek beperkt. "We zijn het er niet mee eens dat de ontdekking van een mogelijk beperkt risico de aanleiding is om een commercieel model dat door honderden miljoenen mensen wordt gebruikt, terug te roepen."

Hoelang de Amerikaanse regering vasthoudt aan de opgelegde blokkade is onbekend. Anthropic vermoedt dat het besluit van de overheid een misverstand betreft. Het werkt eraan om de toegang zo snel mogelijk weer te herstellen.

Na een aanvankelijk vreedzaam protest tegen de komst van een noodopvang voor asielzoekers zijn gisteravond rellen uitgebroken bij het gemeentehuis in Wijk bij Duurstede. Daarbij sneuvelden volgens de politie "vrijwel alle ruiten".

Rond middernacht werd de ME ingezet, meldt RTV Utrecht. Zeven mensen zijn opgepakt.

Op beelden is te zien dat relschoppers een beveiligingscamera omver gooien:

Het is de tweede keer deze maand dat protest tegen de komst van asielzoekers uit de hand loopt in het Utrechtse stadje. Op 5 juni werd er met vuurwerk gegooid en zijn er vernielingen aangericht aan het gemeentehuis.

Waarnemend burgemeester Petra Doornenbal reageert woedend: "Omwonenden voelden zich niet veilig in hun eigen huis, hun directe woonomgeving was veranderd in een dreigende en onheilspellende plek", laat ze weten. "Zelfs als je denkt dat de bodem is bereikt, blijkt de rel-avond van vrijdag 5 juni niet de ondergrens te zijn geweest. Ik heb hier echt geen woorden voor."

Sportpark

Het is onrustig in Wijk bij Duurstede nadat de gemeente had aangekondigd dat er vanaf half juni een noodopvang voor 50 tot 75 asielzoekers komt op sportpark Mariënhoeve, net buiten de oude binnenstad.

Bijna dagelijks staat er een groepje betogers rond het gemeentehuis. Het protest verliep gisteravond rustig, volgens een politiewoordvoerder, totdat er rond 21.45 uur "groepen relschoppers" verschenen.

Volgens een politiewoordvoerder waren daarbij verschillende "defendgroepen" aanwezig. Hij verwijst daarmee naar de radicaal-rechtse actiegroep Defend Netherlands, die ook bij andere anti-azc-protesten van zich laat horen.

Rond 21.45 uur waren er 30 tot 35 betogers in Wijk bij Duurstede, rond 23.00 uur waren het er 60.

Grimmig

"De sfeer was erg grimmig", aldus de politiewoordvoerder. Veel betogers droegen gezichtsbedekking, ze haalden drie beveiligingscamera om, trokken verkeersborden uit de grond, legden straatstenen klaar en gooiden ruiten van het gemeentehuis in. Er werd door de relschoppers ook vuurwerk naar binnen gegooid, zegt de woordvoerder.

Verslaggevers van RTV Utrecht zagen dat ook politieauto's werden bekogeld.

Bij daglicht werd de schade aan het gemeentehuis goed zichtbaar:

De politie trommelde gauw meer agenten, hondengeleiders en politie te paard op, terwijl boven Wijk bij Duurstede een politiehelikopter cirkelde. Volgens de politiewoordvoerder werd rond middernacht "flink opgeschaald". Uiteindelijk waren meer dan tachtig politiemensen op de been om de situatie onder controle te brengen. Ook werd de ME ingezet om met meerdere charges de omgeving van het gemeentehuis 'leeg te vegen'.

"Collega's hebben het echt zwaar gehad", aldus de politiewoordvoerder

Nog vast

De zeven mensen die zijn aangehouden zitten vanochtend allemaal nog vast. Hun betrokkenheid bij de rellen wordt onderzocht, zegt de politiewoordvoerder.

"Het hart van onze democratie is geraakt door de aanval op het gemeentehuis", stelt burgemeester Doornenbal in haar reactie. "Maar we laten ons niet terroriseren en intimideren door geweld en gaan vandaag beginnen met opruimen en herstellen."

Deelnemers aan de Australische versie van het programma Married at First Sight (MAFS) zijn niet altijd geïnformeerd over het strafrechtelijk verleden van hun televisiepartner. Dat blijkt uit onderzoek van de BBC.

Het onderzoek van de omroep volgt op eerdere ophef rond de Britse versie van het programma, dat wordt uitgezonden door Channel 4. Daar meldden twee vrouwelijke deelnemers aan de BBC dat zij door hun televisiepartners zijn verkracht. De betrokken mannen bestrijden die beschuldigingen.

Meerdere oud-deelnemers van de Australische versie van het programma zeggen dat zij pas tijdens of na afloop ontdekten dat hun partner een strafrechtelijk verleden had, onder meer voor drugs- of geweldsdelicten. Zij voelen zich daardoor onvoldoende beschermd door de makers van het programma.

Strafrechtelijk verleden niet gedeeld

Een van hen is Sierah Swepstone. Zij zegt pas na de opnames te hebben ontdekt dat haar partner in het verleden was veroordeeld voor drugsdelicten. Volgens haar zouden deelnemers moeten weten met wie zij worden gekoppeld. "Ze zouden ons moeten laten weten wat er gebeurt. Waarom neemt het programma dat risico namens ons? Wij zouden de keuze moeten hebben", zegt Swepstone. "Bruiden zijn niet veilig bij MAFS Australië."

De BBC meldt daarnaast dat meerdere mannelijke deelnemers uit recente seizoenen een strafrechtelijk verleden hadden of eerder werden beschuldigd van geweld. In sommige gevallen zouden hun partners daar niet van op de hoogte zijn gebracht.

Een andere voormalige deelnemer vertelt aan de BBC dat haar tegenspeler tijdens de opnames had toegegeven dat hij zich in het verleden agressief had gedragen. Ook zou hij haar hebben verteld dat de producers van de show daarvan op de hoogte waren.

De vrouw liep door toedoen van de man een blauwe plek op, waarmee ze hem confronteerde. "O jee! Het spijt me zo", reageerde hij. De vrouw, die anoniem wil blijven, zegt: "Ik was de hele tijd doodsbang. Ik dacht dat ik veilig zou zijn, daarom heb ik me voor het programma aangemeld."

Slaapkamer delen

Ook zijn er vragen over de screening van kandidaten. Een voormalige deelnemer zegt dat controles voorafgaand aan de opnames soms gehaast verliepen. Hij zei dat er slechts twee weken zaten tussen zijn aanmelding voor het programma en de start van de opnames.

Negen voormalige deelnemers pleiten voor strengere controles en meer openheid bij de productie van het programma. Ze vinden dat kandidaten moeten worden geïnformeerd wanneer een toekomstige partner een relevant strafrechtelijk verleden heeft, omdat deelnemers tijdens het programma vaak samenwonen en een slaapkamer delen.

'Uitgebreid selectieproces'

Married at First Sight Australia wordt gemaakt door Endemol Shine Australia, onderdeel van het Franse mediaconcern Banijay. Het bedrijf komt voort uit het voormalige Nederlandse productiehuis Endemol.

Omroep Channel 9, dat het programma uitzendt, en producent Endemol Shine Australia zeggen in een reactie tegen de BBC dat zij de veiligheid van deelnemers "extreem serieus" nemen. Volgens hen doorlopen kandidaten een uitgebreid selectieproces, waaronder antecedentencontroles, psychologische beoordelingen en juridische screening.

De bedrijven gingen niet in op de vraag of informatie over veroordelingen met kandidaten wordt gedeeld.

Opnieuw was er gisternacht een zware explosie midden in een woonwijk, dit keer in Amsterdam-Osdorp. Bij de ontploffing raakten zeven mensen gewond en ontstond een enorme ravage.

De politie hield meerdere mensen aan en nam een aantal auto's in beslag. Buurtbewoners zeggen tegen Het Parool dat een groep tieners en twintigers in een kelderbox bezig was met het inpakken van explosieven. Die zouden bedoeld zijn om een plofkraak in Duitsland mee te plegen.

De explosie in Amsterdam is niet de eerste in een woonwijk. In Rotterdam-Zuid explodeerde in januari 2024 een drugslab, waarbij drie doden vielen en tientallen woningen zwaar beschadigd raakten. Aan het einde van datzelfde jaar was de verwoestende explosie aan de Tarwekamp in Den Haag. Zes mensen kwamen om het leven en meerdere woningen stortten in. Ook afgelopen jaar was het aantal aanslagen met explosieven onverminderd hoog.

"De onveiligheid in woonwijken is toegenomen", zegt criminoloog Emile Kolthoff, verbonden aan de Open Universiteit. "Door bijvoorbeeld plofkrakers, maar ook door drugslabs en opslagplaatsen voor spullen die daarvoor nodig zijn."

Drugscriminelen gaan steeds onvoorzichtiger te werk, zegt Kolthoff. De criminoloog wijt dat aan toegenomen concurrentie. "De bendes beconcurreren elkaar, dus ze verliezen nog weleens wat."

Om die reden nemen drugscriminelen volgens hem grote risico's. "De hoeveelheden drugs zijn steeds groter en de methodes gevaarlijker."

Plofkrakers zijn een heel andere categorie criminelen, zegt Kolthoff. "Zij zijn veel minder professioneel georganiseerd. Het zijn amateurs, jongens die gaan voor het snelle geld."

Zij gaan vaak slordig te werk bij het maken van explosieven, zegt criminoloog Jasper van der Kemp van de Vrije Universiteit Amsterdam. "Ze halen flitspoeder uit illegaal vuurwerk en bundelen dat. Als je poeder van verschillende soorten vuurwerk bij elkaar stopt, heb je natuurlijk geen idee hoe groot die explosie wordt."

Bovendien is er tegenwoordig vanwege de beveiliging veel meer explosief materiaal nodig dan vroeger om een pinautomaat op te blazen, zegt Van der Kemp.

Ook explosieven bij andere aanslagen worden vaak gemaakt met flitspoeder, zegt Van der Kemp. Er zou volgens hem meer opsporing moeten komen naar illegaal vuurwerk om het aantal explosies terug te dringen.

"Het probleem is dat er nu te weinig zicht is op illegaal vuurwerk. Vaak ligt het waarschijnlijk gewoon opgeslagen in kelderboxen en woningen."

Toch heeft opsporing hiervan nog niet de hoogste prioriteit, zegt hij. "Deels vanwege een gebrek aan capaciteit, deels omdat bezit van illegaal vuurwerk op zichzelf geen zware overtreding is."

De wijken in

Ook gemeenten hebben een rol bij het terugdringen van criminaliteit in woonwijken, zegt Kolthoff. Zo kan goede verlichting en straatmeubilair al helpen, stelt hij.

Daarnaast is het volgens de criminoloog belangrijk dat jongerenwerkers vaker aanwezig zijn op straat. Hierop werd flink bezuinigd in de afgelopen tien jaar, zegt hij. "Er zat vreselijk de klad in. Daardoor was er nog maar weinig zicht op de netwerken waar jongeren in zitten."

Een ander probleem is volgens Kolthoff dat handhavers en andere ambtenaren bepaalde wijken liever meden. Inmiddels is het besef wel doorgedrongen dat aanwezigheid in die wijken echt nodig is, constateert hij. "Maar wat je hebt afgebroken, bouw je niet zomaar weer op."

Wat precies de oorzaak van de explosie in Amsterdam-Osdorp is, is vooralsnog niet bevestigd. De politie zegt nog rekening te houden met alle scenario's.

De Oekraïners zijn hard bezig om de Krim te isoleren. Wat is de bedoeling van al hun bombardementen? Willen ze de Russen alleen maar in het nauw drijven of willen ze het schiereiland, dat de Russen in 2014 annexeerden, terugpakken?

De Oekraïense dronestrijdkrachten hebben in de loop van de afgelopen week vier belangrijke bruggen bestookt die de bezette Krim verbinden met het bezette zuidoosten van Oekraïne. Donderdag deden ze een aanval op een brug waarop vijftig Russische militaire voertuigen reden. De colonne bij Armiansk zou volledig zijn vernietigd.

Op X deelt Oekraïne beelden en vertelt een commandant over de aanval:

De pro-Russische baas in het gebied bevestigt de aanvallen. Vladimir Saldo is de leider van het bezette gedeelte van de provincie Cherson. Hij meldt dat specialisten nu een inschatting maken van de schade aan de bruggen.

"Heel bijzonder," zegt Mart de Kruif, voormalig commandant van de Nederlandse landstrijdkrachten over de bruggen. "Ze hebben ze allemaal aangevallen."

Zwakte van Rusland

Oleg Zjdanov, voormalig lid van de Oekraïense generale staf, spreekt van een "heel belangrijke stap". Over de Russen zegt hij: "We hebben nu hun zwakte aangetoond."

Michelle Haas, defensie-analist aan de Universiteit Gent is voorzichtiger: "Dit betekent dat de Oekraïners veel vooruitgang hebben geboekt met hun aanvallen op middellange afstand." Daarmee bedoelt ze luchtaanvallen op 30 tot 200 kilometer achter het front.

Al vanaf het begin van de oorlog proberen de Oekraïners de Krim te isoleren van Rusland, door alle verbindingen met het schiereiland aan te vallen. De belangrijkste verbinding is de Kertsj-brug, die president Poetin liet bouwen na 2014. De prestigieuze brug verbindt de Krim rechtstreeks met Rusland. De andere bruggen die deze week zijn gebombardeerd lopen door de delta tussen de Krim en het zuidelijke gedeelte van Oekraïne dat de Russen in 2022 innamen.

Onbegaanbare wegen

Alle wegen naar de Krim zijn nu min of meer onbegaanbaar voor het Russische leger. Door verschillende aanvallen is de Kertsj-brug verzwakt, zodat er geen zwaar militair materieel meer overheen kan. Maar wellicht moeten de zware transporten die toch weer gaan gebruiken, denkt oud-staflid Zjdanov, omdat er nu geen alternatief meer is.

"Ons doel is ze dwingen daar weg te gaan," zegt hij. "Als de bevoorrading onmogelijk wordt, kunnen ze daar alleen maar blijven met een kleine militaire eenheid. Onze landingstroepen kunnen die verslaan", denkt de Oekraïense ex-militair. "Dat zal niet morgen zijn, maar wel over een jaar of anderhalf jaar", voorspelt Zjdanov.

"Poetin zei dat hij de Krim zou veranderen in een onzinkbaar vliegdekschip. Dat vliegdekschip gaan wij tot zinken brengen. We volgen een historisch patroon. Er is nog nooit een grootmacht geweest die de Krim lang kon vasthouden, dat gold al tijdens de Grieken", vertelt de Oekraïner. "Deze oorlog begon met de verovering van de Krim in 2014. Als het schiereiland valt, betekent dat het politieke einde van Poetin."

Zit Poetin in de problemen? Daarover gaat de NOS op 3-uitlegvideo van deze week, bekijk hem hier:

De Kruif ziet een Oekraïense aanval op de Krim niet voor zich. "Dat zou heel bloedig worden." De oud-commandant denkt wel dat er "iets broeit". Hij ziet dat het Oekraïense leger steeds grootschaliger aanvallen doet. "Onder Zaporizja vallen ze aan met eenheden van bataljonsgrootte, met twintig, dertig voertuigen tegelijk. Dit kunnen voorbereidingen zijn. Het zou me niet verbazen als er een grootschaliger offensief komt."

Volgens De Kruif "draaien de kansen op het slagveld" voor Oekraïne. Hij denkt nu eerder aan een offensief zoals de Oekraïners probeerden in het voorjaar van 2023, toen ze wilden doorstoten naar de Zwarte Zee. "Het door Russen bezette gebied in tweeën delen, zou voor chaos zorgen bij de Russen."

Dat offensief van drie jaar geleden, met onder andere westerse tanks, werd een complete mislukking en liep vast in Russische mijnenvelden.

Strategische communicatie

Defensie-expert Haas uit Gent en andere militaire analisten verwachten niet dat de Oekraïners een grondoffensief gaan beginnen, waar dan ook. Zij denken dat Kyiv in eerste instantie politiek strategische doelen nastreeft, "zodat het Kremlin niet langer kan verhullen hoe slecht het gaat, voor de eigen bevolking".

Volgens Haas is het niet voor niets dat de Oekraïners zo uitvoerig communiceren over de systematische aanvallen op de Russische aanvoerlijnen, luchtverdediging en commandoposten. Zij noemt dat 'stratcomm' (strategische communicatie) die de internationale onderhandelingspositie van de Russen moet verzwakken.

Alle analisten zijn het over één ding eens: dat het spectaculair is hoe de Oekraïners de Russische logistiek en luchtverdediging nu aanvallen. Dan gaat het over de route (M14) van Rusland naar de Krim, door bezet gebied. Haas: "Op een dag raken ze soms 500 vrachtwagens."

Noot van de redactie

Bij een eerdere versie van dit artikel stond een foto die, van grote afstand en vanuit de lucht, een aanval op een Russische kolonne zou tonen. Vanwege twijfel over de echtheid ervan is de afbeelding aangepast.

Vanwege werkzaamheden rijden er het hele weekend geen treinen van en naar station Rotterdam Centraal. Spoorbeheerder ProRail vervangt vandaag en morgen het systeem van seinen en wissels rond het station, waardoor het treinverkeer rond het station dit weekend platligt. Het systeem waaraan gewerkt wordt, zorgt ervoor dat de bediening van seinen en wissels goed verloopt.

De NS zet bussen in. Reizigers tussen Rotterdam Centraal en Den Haag wordt aangeraden met de metro naar Schiedam Centrum te reizen en vanaf daar de NS-bus naar station Delft Campus te nemen. Vanaf daar kunnen reizigers verder met de trein naar Den Haag HS, Den Haag Laan van NOI en Den Haag Centraal reizen.

Reizigers die naar Gouda moeten, kunnen per metro naar Schiedam Centrum en vervolgens met de NS-bus naar Delft Campus en daarna met de trein naar Den Haag HS, om vanaf daar verder per trein naar Gouda te reizen. Reizigers die tussen Gouda en Dordrecht normaal gesproken per trein gaan, kunnen vanaf Rotterdam met de NS-snelbus naar Capelsebrug en vanaf daar met de NS-bus naar Dordrecht.

Ook de hogesnelheidslijn van Rotterdam Centraal naar Amsterdam Centraal en Breda ligt er komend weekend uit. De internationale dienstregeling is aangepast.

Vervoersbewijs NS geldig voor metro

Omdat veel reizigers voor vervangend vervoer op de metro zijn aangewezen, is het NS-vervoersbewijs geldig voor de metro bij stations Schiedam Centrum, Slinge, Beurs, Rotterdam Blaak, Capelsebrug, Rotterdam-Alexander en Rotterdam Centraal, net als voor de metrolijn E tussen Rotterdam Centraal en Slinge. Voor de metro tussen Den Haag Centraal en Rotterdam Centraal geldt het NS-vervoersbewijs niet.

Het is niet het enige weekend dit jaar dat het treinverkeer rond Rotterdam Centraal ontregeld is. Tussen 18 en 19 juli rijden er geen treinen tussen Rotterdam Centraal en Gouda. De NS zet dan bussen in. Een paar dagen erna, tussen 21 juli en 24 juli rijden er geen treinen tussen Rotterdam Centraal en Dordrecht. Reizigers kunnen dan eveneens met de NS-bus reizen of met een NS-vervoersbewijs met de metro tussen Rotterdam Centraal en Slinge.

Ook in augustus zijn er werkzaamheden, op zaterdag 22 en 23 augustus gaan er geen treinen op het traject tussen Rotterdam en Gouda. De NS zet dan bussen in. Dinsdag 25 augustus gaan er geen treinen tussen Rotterdam Centraal en Delft Campus. Reizigers kunnen dan gebruikmaken van de NS-bus of met hun NS-vervoersbewijs met de metro reizen tussen Rotterdam Blaak en Schiedam Centraal of omreizen via Gouda.

Een belangrijke verkeersader in het Ruhrgebied is tot en met volgend weekend afgesloten voor onderzoek naar bommen en munitie uit de Tweede Wereldoorlog. Het gaat om de A40 (Venlo-Duisburg-Dortmund), een van de drukste snelwegen van Duitsland.

Midden in het dichtbevolkte Ruhrgebied worden twee bruggen in de weg vernieuwd. Voor de werkzaamheden bij Mülheim is bodemonderzoek nodig. Omdat er aanwijzingen zijn dat in de grond nog WO II-bommen zitten, gebeurt dat met uiterste precisie.

Al met al gaat het om slechts 20 meter asfalt. Het wegdek moet zorgvuldig worden verwijderd. Na het bodemonderzoek en een eventuele ontmanteling van explosieven wordt de weg weer hersteld. Voor de afsluiting van tien dagen is daarom geen alternatief, zegt de wegbeheerder. De afsluiting leidt vermoedelijk tot grote verkeershinder in de regio.

Duizenden bommen per jaar

Onderzoek naar achtergebleven oorlogsmunitie is in Duitsland nog steeds aan de orde van de dag. Alleen al in de deelstaat Noordrijn-Westfalen, waar nu ook wordt gezocht, zijn vorig jaar ruim 2100 explosieven onschadelijk gemaakt. Bijna 300 daarvan waren zware bommen. In heel Duitsland zijn het er jaarlijks rond de 5000.

Het Ruhrgebied is in de Tweede Wereldoorlog zwaar gebombardeerd. De regio telde veel staalfabrieken en stond bekend als 'wapensmederij van het Duitse Rijk'.

Geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog?

Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.

Bij een heftige explosie in een bijgebouw van een flat aan de Remijden in Osdorp van donderdag- op vrijdagnacht zijn meerdere gewonden gevallen en is grote schade aangericht. Lees in dit liveblog de ontwikkelingen van de komende dagen van de nasleep van het incident.

"We proberen te zorgen dat vandaag een grote groep bewoners weer terug naar huis kan", zegt stadsdeelvoorzitter Emre Ünver zojuist bij zijn bezoek aan de getroffen flat tegen een verslaggever van AT5. "Er wordt hard aan gewerkt op dit moment, we hopen dat het lukt." Zo'n 400 bewoners moesten vannacht ergens anders slapen vanwege de explosie. 

De Veiligheidsregio laat aan AT5 weten dat de bewoners van het flatgebouw voorlopig nog niet terug kunnen naar hun woning. Of dat betekent dat ze helemaal niet terug kunnen naar huis vandaag, is nog niet duidelijk. "Op dit moment zijn er nog veel werkzaamheden gaande en is het nog altijd een grip-situatie." Dat wil zeggen dat de hulpdiensten intensief samenwerken. 

Aan het begin van de middag hebben de hulpdiensten een nieuw overleg over de situatie. 

Een van de oorzaken van de heftige explosie in een bijgebouw van een flat aan de Remijden in Osdorp die de politie serieus onderzoekt, is de ontploffing van zwaar vuurwerk in een ondergelegen kelderbox. Al jaren wordt er gewaarschuwd voor het gevaar dat veroorzaakt wordt door criminelen die zwaar vuurwerk tussen Amsterdammers opslaan. 

Een groep van zeven of acht jongens en jongemannen was in een kelderbox onder de sportschool bezig pakketten met explosieven te maken, die onder meer worden gebruikt voor plofkraken. Met dat nieuws kwam Het Parool gistermiddag op basis van bronnen uit de buurt en bij de politie als mogelijke oorzaak van de explosie die het bijgebouw volledig verwoestte. 

De politie kan tegenover AT5 nog geen uitspraak doen dat dit inderdaad zo is, omdat de forensische opsporing pas vanochtend is begonnen. Maar de politie zegt wel dat het een van de scenario's is die serieus onderzocht wordt. 

Mocht uit het onderzoek van de politie inderdaad blijken dat er met explosieven werd gewerkt in de kelderboxen onder het bijgebouw, dan komt de waarschuwing die politie, het Openbaar Ministerie en expert doen helaas tot waarheid. 

Grote effecten

De hulpdiensten en experts waarschuwen al jaren voor de gevaren van de toename van explosieven in de stad en vooral dan waar ze opgeslagen worden. Regelmatig rolt de politie kelder- en garageboxen op waar soms wel honderden stukken zwaar vuurwerk uit worden gehaald. 

In de AT5-documentaire Van Fabriek Tot Portiek waarschuwden vuurwerkofficier Joost de Weijer en de Amsterdamse politiechef Peter Holla ook voor het gevaar van de opslagplekken. Vooral als het vuurwerk tot ontploffing zou komen. "Als je daar in de buurt bent, ben je dood. Als je erboven woont, is je woning onbewoonbaar. Dit soort hoeveelheden hebben echt een groot effect", aldus Holla. 

Van kelderboxen tot kinderkamers

"Het vuurwerk komt op heel veel plekken terecht. In kelderboxen, onder flats. We zien het ook in meterkasten liggen, in kinderkamers. Je kan het eigenlijk zo gek niet verzinnen", zo legt De Weijer uit.

En het gevaar met dit soort stukken vuurwerk is dat ze heel makkelijk ontploffen. In dit soort vuurwerk zit namelijk flitspoeder en bij warmte - door bijvoorbeeld een lont, een vonk of zelf wrijving - kan het zo afgaan. En het zit zo dat als er één gaat, ze allemaal afgaan. 

Bekijk hieronder de aflevering van Van Fabriek Tot Portiek die gaat over de illegale invoer, opslag en gevaren die komen kijken bij zwaar vuurwerk:

Het is negen maanden nadat de 17-jarige Lisa aan de Holterbergweg werd vermoord. Kort daarna maakte de gemeente zes miljoen euro vrij om de veiligheid van vrouwen te verbeteren. In het coalitieakkoord wat vorige week naar buiten is gekomen blijkt dat er de komende vier jaar nog tien miljoen euro extra voor is uitgetrokken. Van betere verlichting en aangepaste fietsroutes tot speciale boa’s en een mogelijk buddy-systeem. Maar wat is er inmiddels daadwerkelijk gebeurd, waar wordt het geld aan besteed en gaan deze maatregelen ook echt zorgen voor verandering?

"De afgelopen periode vonden er op verschillende plekken in onze regio ernstige geweldsdelicten tegen vrouwen plaats. Het zijn misdrijven die diep schokken en leiden tot grote en terechte maatschappelijke verontwaardiging, woede en verdriet. Wat ons betreft vragen deze gebeurtenissen ook om bezinning en actie: wat kunnen we meer doen om geweld tegen vrouwen te stoppen en vrouwen die slachtoffer worden beter te helpen?", het is slechts twee weken na de moord op de 17-jarige Lisa als burgemeester Halsema een eerste brief schrijft waarin ze hint op maatregelen om de veiligheid van vrouwen in de stad te verbeteren.

Drie maanden later blijkt wat de gemeente voor zich ziet en spreekt over een 'brede benadering'. De gemeente denkt onder andere aan het veiliger maken van kwetsbare fietsroutes, een buddysysteem om samen naar huis te fietsen. Vechtsport als steun en motivatie, het gebruik van een draagbaar alarmsysteem, het opleiden van speciale boa's en groepen waarbij plegers van grensoverschrijdend gedrag samenkomen om herhaling te voorkomen. Het is inmiddels negen maanden nadat de eerste brief vanuit de burgemeester en betrokken wethouders is gestuurd.

Uit het nieuwe coalitieakkoord wat vorige week naar buiten is gekomen, blijkt dat er nog tien miljoen euro extra wordt besteed aan de veiligheid van vrouwen in de komende vier jaar. Veel van de plannen in het nieuwe akkoord bouwen voort op de maatregelen die vorig jaar al zijn aangekondigd. Uit onderzoek van AT5 blijkt dat veel van de maatregelen nog niet van de grond zijn gekomen. 

"Too little, too late"

"Er overheerst bij mij, too little too late. Daarnaast zien heel veel maatregelen eigenlijk op kwesties waarin iemand al slachtoffer is", zo reageert slachtofferadvocaat Richard Korver. Op verzoek van AT5 las hij de brief en concludeert dat het volgens hem ontbreekt aan structurele oplossingen.

"Ik vind het allemaal pleistertjes. We gaan vechtsport aanbieden, we gaan een buddysysteem aanbieden, we gaan snoeien, en dan denk ik ja, snoeien, dat zou je misschien altijd al moeten doen. Dus de vraag is wel, hoeveel extra is dit nu eigenlijk? En waar richt zich dat op?"

Uit onderzoek blijkt dat veel vrouwen zich onveilig voelen in de stad. Zeker acht op de tien vrouwen voelen zich weleens onveilig op de fiets en nemen maatregelen om veilig thuis te komen. Zeven op de tien vermijden bepaalde plekken in de stad zelfs volledig. De resultaten van het onderzoek worden bevestigd bij rondvraag op het Rembrandtplein.

"Ik probeer zoveel mogelijk met iemand samen naar huis te komen. En anders bellen met iemand of bijvoorbeeld mijn live locatie delen met mijn vader.  Ik durf niet in mijn eentje naar huis te fietsen, als ik in mijn eentje naar huis moet fietsen, voel ik wel angst. Als het echt moet dan doe ik nog echt wel mijn sleutel op een bepaalde manier in mijn hand in mijn hand omdat ik dan toch bang ben dat er iets kan gebeuren", vertellen verschillende jonge vrouwen ons op een uitgaansavond. 

Dat de gevoelens gegrond zijn blijkt uit de ervaringen van Nora (echte naam bekend bij redactie). Kort na haar verhuizing naar het Wallengebied werd ze na een avond stappen aangevallen door een groep jonge mannen.

"Toen hebben er twee mijn armen gepakt en boven mijn hoofd tegen het raam gehouden en kwam gewoon het moment van totale shock. Ik had gewoon niet verwacht dat ze me ook echt vast gingen pakken. Het is zo’n intimiderende positie om in te zijn. Je bent totaal hulpeloos en je kan niks doen, je kan een beetje proberen te trappen, maar je bent één meter zestig en zij zijn weet ik veel hoe lang en met heel veel."

Criminoloog Renée Römkens, die jarenlang onderzoek deed naar gendergerelateerd geweld, ziet ook sterke punten in het pakket. "Het geeft handvatten, op sommige punten is het heel concreet. Bijvoorbeeld de openstelling van het centrum seksueel geweld. Het feit dat de politie een platform heeft opgezet. Dat zijn heel concrete stappen. Voorkom je dan daar altijd mee? Dan zeg ik nee, dat kan ook niet. Daar moeten we ook realistisch in zijn."

Een van de maatregelen die de gemeente noemt, is het aanbieden van vechtsport en weerbaarheidstraining om het gevoel van vrijheid en veiligheid te vergroten. Juist daar heeft Korver moeite mee. "Ik heb daar grote moeite mee, wat voor signaal geef je dan af? Geef je dan een signaal af, dat gedrag dat deugt niet? Of geef je een signaal af 'man up' je moet maar weerbaar worden?"

In Amsterdam-Noord wordt al jarenlang een weerbaarheidscursus gegeven waarin deelnemers leren hoe zij zich kunnen bevrijden uit grepen, hun stem effectief kunnen gebruiken en grenzen duidelijk kunnen aangeven. Volgens instructrice Maria-Luisa draait zelfverdediging niet om fysieke kracht. "Vaak wordt er gedacht: je moet heel sterk zijn, iemand anders heeft veel kracht, daar kan ik niet tegen op. Maar ik laat cursisten zien, het heeft niets met kracht te maken, maar met het gebruik van kwetsbare plekken en die zijn voor iedereen kwetsbaar. Man, vrouw, jong of oud."

Gemiste kans

Volgens Renée Römkens hadden de maatregelen wel beter onderbouwd kunnen worden en had de gemeente het Verdrag van Istanbul moeten gebruiken. Het is een internationaal mensenrechtenverdrag dat zich richt op het voorkomen van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld. 

"Daar zou Amsterdam, nu ze deze belangrijke stap zetten, ook een voortrekkersrol kunnen spelen naar het rijk toe. We hebben hier een conventie en er zijn meer dan 80 bepalingen in opgenomen. Heel specifiek uitgewerkt met wat voor maatregelen een land ook moet nemen, en op welke manier dat zou kunnen, daar kunnen we ons voordeel mee doen. We hoeven het wiel niet opnieuw uit te vinden."

Korver ziet ook dat de gemeente niet alles kan oplossen. Hij benadrukt dat uiteindelijk een bredere omslag nodig is. "Je wil een cultuurverandering, je wil een situatie waarin als anderen zien dat een vrouw lastig wordt gevallen, er wordt ingegrepen. Je zou willen dat er door de stad iets gonst van, wij zijn het zat."

Ook alle nieuwe stadsdeelcommissies zitten intussen op hun plek, de leden gaan de komende vier jaar het dagelijks bestuur in de verschillende stadsdelen bij de les houden. In Zuidoost zitten ook drie jonkies in de commissie, één van hen moet zelfs nog twintig worden. Darryl Amankwah (PRO) zit in de politiek met een missie: jongeren in Zuidoost moeten trots op zichzelf en op hun stadsdeel kunnen zijn.

Reizigers die morgen gebruikmaken van de ponten vanaf Centraal Station moeten rekening houden met langere wachttijden en extra drukte. Door een tekort aan schippers kunnen niet alle geplande afvaarten worden uitgevoerd, meldt het GVB.

Het gaat om de drie verbindingen vanaf CS. Zo varen er minder ponten op de lijnen F2 (Centraal Station – IJplein), F3 (Centraal Station – Buiksloterweg) en F7 (Centraal Station – NDSM-Werf). 

Om de hinder zoveel mogelijk te beperken, zet het GVB de beschikbare capaciteit naar eigen zeggen zo efficiënt mogelijk in. Ook worden tijdens de drukte medewerkers ingezet om de reizigersstromen in goede banen te leiden.

Naar verwachting wordt de reguliere dienstregeling zondag weer volledig hervat.

Er zijn geen slachtoffers meer gevonden onder het puin van de door een explosie getroffen sportschool in Osdorp. De zoekactie is gestaakt en wordt morgen niet hervat, zegt een woordvoerder van de Veiligheidsregio. "Alles is doorzocht en er is niemand meer gevonden." In totaal raakten zeven mensen gewond; zij werden direct na de explosie gevonden. 

De ontploffing vond aan het begin van de nacht plaats in de sportschool aan de Remijden in Osdorp. De oorzaak is nog onduidelijk. 

In het pand is mogelijk explosief materiaal aangetroffen. De Explosieven Opsporingsdienst Defensie (EOD) was aanwezig en heeft geconstateerd dat er geen ontploffingsgevaar meer is. Het materiaal wordt onderzocht. Eerder vandaag werd in verschillende media gesproken over het voorbereiden van een plofkraak, maar dat kon een politiewoordvoerder niet bevestigen.  

Het pand is nog altijd afgezet vanwege mogelijk instortingsgevaar. Wanneer de ongeveer 400 bewoners van de ontruimde flat weer terug naar huis kunnen, is niet duidelijk. Want hoewel de explosie de flat niet heeft beschadigd, heeft de brandweer vannacht wel veel deuren 'ingebeukt' om bewoners te evacueren, zegt de woordvoerder. "Dus daar is wel schade aan. Stichting Salvage werkt nu hard om die schade te herstellen."

Meerdere verdachten aangehouden

Het onderzoek naar wat precies aan de explosie voorafging, gaat morgen verder. De politie heeft 'meerdere' verdachten aangehouden, werd eerder vandaag bekend. Waar zij van worden verdacht, is niet duidelijk. Ook is 'een aantal' auto's in beslag genomen. 

AT5 kreeg onderstaande foto doorgestuurd van een Audi met Duits kenteken die is weggesleept door de politie. Of die auto iets met de ontploffing te maken heeft, is niet bekend. 

Van de explosie aan de Remijden in Osdorp vannacht is veel op beeld vastgelegd. Te zien is dat de muren van het gebouw compleet verwoest zijn, en dat de brandweer het vuur vanaf het dak onder controle probeert te krijgen. Een bewoner van de nabijgelegen ontruimde flat heeft vanaf een hogere verdieping gefilmd hoe mensen uit het pand van de sportschool klimmen.

Vanmorgen is te zien hoe groot de schade is, en dat er hekken zijn geplaatst om het gebied af te zetten. Ook gaat er een speurhond het gebouw in om op zoek te gaan naar mensen die misschien nog onder het puin liggen. 

Door de klap stortte een deel van de gevel van de sportschool in, en was de ravage binnen ook groot, zoals te zien is op de foto's van vannacht. 

Bij een explosie in of bij een sportschool aan de Remijden in Osdorp zijn vannacht zeker zeven gewonden gevallen. Volg de ontwikkelingen in dit liveblog.

Dit liveblog is gesloten. Verdere informatie kan je vinden in dit nieuwe liveblog. 

Er zijn geen slachtoffers meer gevonden onder het puin van de getroffen sportschool. De zoekactie is gestaakt en wordt morgen niet hervat, zegt een woordvoerder van de Veiligheidsregio. "Alles is doorzocht en er is niemand gevonden."

Wel was er mogelijk explosief materiaal in het pand. De Explosieven Opsporingsdienst Defensie (EOD) was aanwezig en heeft geconstateerd dat er geen ontploffingsgevaar meer is. Het materiaal wordt onderzocht. 

Het pand is nog altijd afgezet vanwege mogelijk instortingsgevaar. Wanneer de bewoners van de ontruimde flat weer terug naar huis kunnen, is niet duidelijk. Want hoewel de explosie de flat niet heeft beschadigd, heeft de brandweer vannacht wel veel deuren 'ingebeukt' om bewoners te evacueren, zegt de woordvoerder. "Dus daar is wel schade aan. Stichting Salvage werkt nu hard om die schade te herstellen."

Het ziet ernaar uit dat het zoeken naar mensen die nog onder het puin kunnen liggen, nog wel even doorgaat. Dat vertelt woordvoerder van de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland Jafne Heimans vanavond in het AT5 Nieuws. Heimans vertelt dat, wat betreft de oorzaak van de explosie, de Veiligheidsregio nog steeds met meerdere scenario's rekening houdt. Ze sluit dan ook niet uit dat de signalen dat er een plofkraak zou worden voorbereid in een van de kelderboxen, maar kan dit ook niet bevestigen. 

"We zijn nu vooral nog bezig met het hele gebouw onderzoeken om zeker te weten dat daar niemand meer ligt. Daar gaat nu al onze aandacht naar uit. Zolang we niet kunnen uitsluiten dat er mensen onder het puin liggen, blijven we zoeken."

Inmiddels zijn er door de politie ook meerdere verdachten aangehouden, of deze ook gewond zijn geraakt bij de explosie is niet bekend. 

Bewoners van de ontruimde flat kunnen komende nacht terecht in een hotel. Ze kunnen zich melden bij buurthuis Station Wildeman aan de Nieuwe Laan. Tussen 16.30 tot 20.00 uur zijn daar hulpverleners om bewoners naar het hotel te begeleiden.

De bewoners van een naastgelegen flat aan de Osdorper Ban hebben rond 20.00 uur vanavond weer stroom, verwacht Liander. "Liander werkt hard aan een oplossing en verwacht dat de bewoners van deze flat aan het eind van de avond weer stroom hebben."

Woningcorporatie Stadgenoot, die de eigenaar is van het pand waar de explosie plaatsvond en het aangrenzende flatgebouw, gaat beginnen met herstelwerkzaamheden. "Er is veel schade aan het gebouw. Wij hebben inmiddels toegang tot een deel van het gebouw om herstelwerkzaamheden voor te bereiden en uit te voeren. Wij richten ons nu op de schade aan de voordeuren en ramen", schrijft Stadgenoot op hun website. "Zodra er meer duidelijk is over de staat van de woningen en wanneer bewoners weer terug kunnen, informeren wij bewoners hierover. "

De gemeente heeft gemeld dat de bewoners die vannacht geëvacueerd zijn niet thuis kunnen slapen. Het gaat om de bewoners van 400 woningen die vanavond op verschillende locaties opgevangen zullen worden. Omdat de hulpdiensten momenteel nog aan het werk zijn is het nog niet veilig om terug te keren naar huis, schrijft de gemeente. 

Volgens netbeheerder Liander is er geen aanwijzing dat een gasexplosie de oorzaak is voor de ravage in Osdorp. Zij zijn door de brandweer benaderd na het explosie - zoals dat altijd gebeurt bij dit soort incidenten - om het gas en de elektriciteit af te sluiten. "Dat doen we zodat de brandweer het werk veilig kan doen", aldus een woordvoerder van Liander. "In het pand van de sportschool zit een inpandig elektriciteitshuisje, deze beschouwen we als verloren." Dat betekent dat er in totaal 233 klanten zonder gas en stroom zitten.

De netbeheerder heeft geen aanleiding dat dit elektriciteitshuisje de oorzaak zou kunnen zijn van de explosie. Wel benadrukt de woordvoerder dat het onderzoek afgewacht moet worden, om zo ook een eventuele gasexplosie definitief te kunnen uitsluiten. 

Van de mensen die nu zonder stroom zit, is een groot deel woonachtig in het ontruimde nabijgelegen flatgebouw. "Voor hen worden nu de kabels omgelegd", aldus Liander. "We hebben de ambitie om dat voor het einde van de dag af te ronden, zodat iedereen weer gas en elektra heeft als ze weer terug naar huis kunnen."

De gemeente heeft een telefoonlijn geopend waar mensen naar toe kunnen bellen die vragen hebben over de explosie. Medewerkers van de gemeente zijn te bereiken op: 020 255  29 01.

Woningcorporatie Stadgenoot, die de eigenaar is van het ontruimde flatgebouw, heeft in een kort statement gereageerd op de explosie. "In de nacht van 11 op 12 juni vond een explosie plaats in een sportschool aan de Remijden 2. Als gevolg hiervan zijn de woningen Remijden 3 tot en met 180 ontruimd", schrijft Stadgenoot. "We zijn enorm geschrokken en leven mee met de bewoners en andere betrokkenen. Op dit moment wordt onderzocht wat er is gebeurd en wat er nodig is." 

De gemeente heeft telefoonnummers verspreid die familieleden van (mogelijke) slachtoffers of betrokkenen kunnen bellen. "Maakt u zich zorgen over een naaste, familielid of partner? Denkt u dat deze persoon mogelijk betrokken is bij het incident en kunt u hem of haar niet bereiken? Bel dan met Verwantencontact via 088 0908 000. Belt u vanuit het buitenland, bel dan +31 88 0908 000."

Wie algemene vragen over het incident heeft, kan vanaf 8.00 uur de gemeente bellen op het nummer 14020. Op deze manier moeten de meldkamers van de hulpdiensten het minder druk hebben.

Vanwege het tijdstip is AT5 momenteel niet bereikbaar via Whatsapp. We kunnen we op dit moment foto's en video's zien die worden gestuurd via het tipformulier op de website.

De gehele oppositie stemde deze week tegen het onlangs gepresenteerde coalitieakkoord van Pro Amsterdam en D66. In een debat in AT5's Park Politiek staan de fractievoorzitters van Denk, VVD en het PRO Amsterdam lijnrecht tegenover elkaar. Daan Wijnants (VVD) ziet in het coalitieakkoord het gelijk van zijn partij, maar vraagt zich af of er in de uitvoering wel écht iets van terechtkomt. Sheher Khan (Denk) spreekt over 'doorschuiven'. Yasmine Bentoumya (PRO Amsterdam): "Onze luiken staan open."

Volgens Sheher Khan, fractievoorzitter van Denk, blinkt het akkoord vooral uit in het doorschuiven van problemen. "Wij horen vanuit de coalitie eigenlijk geen handreiking naar ons toe", stelt Khan. Volgens hem maakt dat het ingewikkeld om voor een akkoord te stemmen. "Maar bovenal is wat wij zien, dat de grote beslissingen eigenlijk niet worden genomen. Veel van de grote ambities worden vooruitgeschoven."

Khan uitte verder grote zorgen over bezuinigingen op de aanvullende jeugdhulp. Bentoumya reageerde op die kritiek Volgens haar valt de uiteindelijke bezuiniging daardoor reuze mee en wil de coalitie vooral kijken naar de efficiëntie van grote jeugdzorgaanbieders.

VVD-beleid?

Amsterdam neemt de komende jaren afscheid van 2500 ambtenaren. Ook de onroerendezaakbelasting (OZB) en de afvalstoffenheffing gaan niet omhoog, en het omstreden erotisch centrum is definitief van de baan. VVD-voorman Daan Wijnants ziet een trendbreuk op links, maar wil niet spreken van VVD-beleid.

"Je ziet wel dat het schip een beetje begint te keren bij links en dat ze dus onvermijdelijk naar het gelijk van de VVD moeten gaan luisteren", aldus Wijnants. "Mensen die zeggen dat dit VVD-beleid is, die hebben toch echt niet goed opgelet bij wat we als VVD de afgelopen acht jaar hebben voorgesteld."

Bovendien bevat het akkoord voor de liberalen nog te veel 'verkeerde plannen', zoals de enorme lastenverzwaringen voor automobilisten en de verhoogde toeristenbelasting.

Bentoumya benadrukt dat er juist hele sociale en linkse keuzes worden gemaakt. Ze wijst er op dat jongeren tot zestien jaar straks gratis met het openbaar vervoer kunnen reizen en dat de opvang voor ongedocumenteerden goed geregeld blijft — in tegenstelling tot wat de VVD zou willen.

Ook op de woningmarkt wordt volgens haar ingegrepen. "We gaan twintigduizend huizen langs om ervoor te zorgen dat mensen niet te veel huur betalen. Want we zien natuurlijk in de stad dat mensen belachelijke bedragen moeten neerleggen voor hun huizen."

Bentoumya toont zich verbaasd over de opstelling van de linkse oppositie, aangezien er juist verschillende moties van hun hand zijn aangenomen. Pro Amsterdam belooft in ieder geval de luiken open te houden voor goede plannen vanuit de oppositie: "Dan is het aan de andere partijen om te kiezen."

Bekijk hierboven de hele uitzending van Park Politiek, waarin Bentoumya, Wijnants en Khan ook ingaan op de vraag of Amsterdam nu de staat Israël gaat boycotten of niet. 

"Ik heb zelf twee mensen kunnen redden uit het puin", vertelt een buurtbewoner die vannacht net na de explosie besloot om slachtoffers te helpen in de brandende sportschool. Hij doet anoniem zijn verhaal bij ons. "Ik heb net een paniekaanval gehad, ik moet dit een plek geven", aldus de redder. 

Het ziet ernaar uit dat het zoeken naar mogelijke slachtoffers onder het puin nog wel even doorgaat. Dat vertelt woordvoerder van de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland Jafne Heimans vanavond in het AT5 Nieuws. Heimans vertelt dat, wat betreft de oorzaak van de explosie, de Veiligheidsregio nog steeds met meerdere scenario's rekening houdt. 

De woordvoerder sluit dan ook niet uit dat er een plofkraak werd voorbereid in een van de kelderboxen, maar kan dit ook niet bevestigen. 

"We zijn nu vooral nog bezig met het hele gebouw onderzoeken om zeker te weten dat daar niemand meer ligt. Daar gaat nu al onze aandacht naar uit. Zolang we niet kunnen uitsluiten dat er mensen onder het puin liggen, blijven we zoeken."

Inmiddels zijn er door de politie ook meerdere verdachten aangehouden, of zij ook gewond zijn geraakt bij de explosie is niet bekend. 

In een gebouw aan de Remijden in Osdorp heeft vannacht een zware explosie plaatsgevonden. Daarbij zijn zeker zeven mensen gewond geraakt. Het gaat om een bijgebouw van een flat, waarvan zo'n vierhonderd bewoners geëvacueerd zijn. Mogelijk liggen er nog mensen onder het puin. De reddingsactie duurt tot zeker 18.00 vanavond.

De eerste melding kwam binnen rond 00.15 uur, waarna de hulpdiensten massaal uitrukten. Omwonenden kregen van de brandweer al snel het advies om ramen en deuren gesloten te houden. De explosie veroorzaakte een flinke knal, die in grote delen van de stad te horen was - zo ook in de binnenstad. 

Evacuatie en zoekactie 

Bewoners van het aangrenzende flatgebouw kregen vannacht al snel de opdracht om te evacueren, omdat de constructie van het gebouw mogelijk aangetast zou zijn door de explosie, aldus de Veiligheidsregio. De bewoners werden opgevangen in een hotel bij Schiphol en in het stadsdeelkantoor in Nieuw-West. Voor het vervoer werden bussen van het GVB ingezet. 

Rond 04.00 uur arriveert de Explosieven Opruimingsdienst. De politie houdt op dat tijdstip ook nog alle opties over de oorzaak open. Anderhalf uur later, iets na half zes, is het vuur geblust en kan de zoekactie starten. Daarvoor is onder andere een speurhond ingezet. 

De gemeente heeft ook een telefoonnummer voor familieleden van slachtoffers opgezet. Via de lijn Verwantencontact (088 0908 000) kunnen mensen bellen met vragen. Vanuit het buitenland kan dat naar +31 88 0908 000. 

Verdachten aangehouden 

In de loop van de middag werd bekend dat de politie meerdere verdachten heeft aangehouden. Ook zouden er meerdere auto's in beslag genomen zijn. Wanneer en onder welke omstandigheden de aanhoudingen verricht zijn, is nog niet bekend. In meerdere media wordt gesproken over dat er in het pand sprake zou zijn van het voorbereiden van een plofkraak, maar dat kan de politie nog niet bevestigen. 

AT5 kreeg ook foto's en berichten doorgestuurd over een verdachte auto - een Audi met een Duits kenteken - die is weggesleept door de politie. Of deze te maken heeft met de explosie in Osdorp, kan de politie nog niet zeggen. 

Reacties 

Vanmorgen komen ook reacties van meerdere betrokken binnen. "Op dit moment weet niemand precies wat er is gebeurd en het onderzoek loopt nog. Ik verzoek iedereen daarom om niet mee te gaan in speculaties en sensatieverhalen", schrijft de eigenaar van de sportschool op Instagram.

In de sportschool zat ook een fysiopraktijk. "Ik trof daar ellende aan. Ik heb tot vier, vijf uur vanochtend rondgelopen met mijn ziel onder mijn arm. Het is heel triest", vertelt eigenaar Jan. 

Ook burgemeester Halsema heeft vanmorgen rond half 10 een bezoek gebracht aan de locatie. Zij noemt de situatie "afschuwelijk", maar kan nog niks kwijt over de oorzaak over de toestand van de slachtoffers omdat het onderzoek in volle gang is. De burgemeester heeft een bezoek gebracht aan de geëvacueerde bewoners. 

Een groot drama in Osdorp, nadat een sportschool is opgeblazen door een explosie in een kelderbox. En er zijn meerdere verdachten aangehouden, vermoedelijk waren ze bezig met het voorbereiden van een plofkraak. Dat en meer in het AT5 Nieuws van vrijdag 12 juni, gepresenteerd door Lotte Rigter. 

Getuigen van de explosie vannacht in Osdorp zagen huiveringwekkende taferelen. Een vrouw woont tegenover de plek waar de explosie plaatsvond, hoorde de explosie en vervolgens ook dat een deel van het gebouw instortte. "Ik heb gezien hoe gewonden werden weggedragen en hoe er een man zonder benen lag."